Các tin tức hội họa thường nhắc đến tranh sơn dầu Em Thúy như một dấu mốc đặc biệt của mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Qua hơn nửa thế kỷ, hình ảnh cô bé Thúy với ánh mắt tĩnh và dáng ngồi hiền vẫn khiến người xem dừng lại thật lâu chính là minh chứng cho cảm xúc trong trẻo và giá trị nghệ thuật mà tác phẩm mang lại. Vậy bức tranh sơn dầu này được ra đời trong hoàn cảnh nào, điều gì khiến tác phẩm được đánh giá cao cho tới ngày nay. Cùng Lanvu Gallery khám phá ngay trong bài viết dưới đây.
Tranh sơn dầu Em Thúy là tác phẩm của ai?
Em Thúy là bức tranh chân dung nổi tiếng của họa sĩ Trần Văn Cẩn (1910–1994), một trong bốn trụ cột của nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông thuộc thế hệ họa sĩ trưởng thành từ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương, nơi đặt nền móng cho hội họa Việt Nam thế kỷ XX.
Trần Văn Cẩn được biết đến với phong cách dung hòa giữa kỹ pháp hội họa phương Tây và tinh thần thẩm mỹ phương Đông. Tranh của ông không thiên về phô diễn kỹ thuật mà chú trọng cảm xúc và chiều sâu tâm lí nhân vật. Năm 1996, ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật, ghi nhận những đóng góp bền bỉ cho mỹ thuật nước nhà.
Hoàn cảnh ra đời của tranh sơn dầu Em Thúy
Bức tranh sơn dầu Em Thúy được sáng tác năm 1943, trong giai đoạn nhiều biến động của xã hội Việt Nam. Nhân vật trong tranh là bé Thúy, một cô bé có thật, khi ấy khoảng tám tuổi. Họa sĩ Trần Văn Cẩn đã dành nhiều tháng để hoàn thiện bức chân dung này, không vội vàng, không áp đặt tạo hình mà vẽ bằng cảm nhận và sự say sưa.
Ngay khi ra mắt tại triển lãm ở Hà Nội, Em Thúy đã gây ấn tượng mạnh với giới mỹ thuật. Bức tranh sơn dầu được đánh giá cao bởi sự giản dị trong bố cục nhưng giàu cảm xúc, khác biệt hoàn toàn với lối vẽ chân dung cầu kỳ phổ biến thời bấy giờ.
Hình ảnh và bố cục đặc biệt của tác phẩm
Tác phẩm được vẽ bằng sơn dầu trên vải toan, kích thước 60,3 x 45,8 cm. Họa sĩ đã cố gắng sử dụng bố cục cổ điển châu Âu đầu thế kỷ XX nhưng tinh thần tranh lại rất Việt Nam. Hình ảnh chủ đạo trong tranh sơn dầu Em Thúy là tranh chân dung bán thân nổi bật với hình ảnh cô bé ngồi hơi nghiêng, hai tay đặt nhẹ trên đùi, khuôn mặt tròn, đôi mắt đen sâu, môi khép nhẹ, mái tóc rẽ lệch tạo cảm giác rất tự nhiên. Cô bé mặc trang phục sáng màu với mảng tường vàng nhạt phía sau hòa vào nền tranh. Chiếc ghế mây với đường cong mềm giúp bố cục cân bằng, mọi chi tiết đều vừa đủ.
>>> Xem thêm: Những bức tranh sơn dầu em bé sáng tác với sự tỉ mỉ và tâm huyết làm nghề
Giá trị nghệ thuật và văn hóa của tranh sơn dầu Em Thúy
Tranh sơn dầu Em Thúy được xem là một trong những tác phẩm chân dung thành công nhất của mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XX. Không chỉ dừng lại ở giá trị tạo hình, bức tranh này còn mang trong mình nhiều tầng ý nghĩa lịch sử, thẩm mỹ và văn hóa. Về mặt lịch sử, tác phẩm đánh dấu một giai đoạn quan trọng của hội họa Việt Nam cận đại, phản ánh đời sống tinh thần và xã hội Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ XX. Đó là thời kỳ nghệ thuật đang tìm cách định hình bản sắc riêng giữa những ảnh hưởng Đông – Tây.
Về thẩm mỹ, tranh sơn dầu Em Thúy thể hiện rõ phong cách đặc trưng của họa sĩ Trần Văn Cẩn. Bức tranh là sự kết hợp hài hòa giữa lối tạo hình phương Tây mà ông tiếp thu từ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương và tinh thần phương Đông kín đáo, sâu lắng. Chính sự tiết chế trong bố cục, màu sắc và cảm xúc đã tạo nên sức sống bền bỉ cho tác phẩm.
Ở góc độ văn hóa, đây là một trong những bức họa có ảnh hưởng sâu rộng đến các thế hệ sau. Thông qua chân dung một cô bé nhỏ, tác giả đã khắc họa hình ảnh con người Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945 giản dị, thuần khiết. Năm 2013, bức tranh được công nhận là Bảo vật quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt của tác phẩm trong kho tàng mỹ thuật Việt Nam.
Trong thời kỳ chiến tranh, do gia đình họa sĩ phải đi sơ tán, tranh sơn dầu Em Thúy từng bị thất lạc. Sau đó, tác phẩm thuộc sở hữu của gia đình nhiếp ảnh gia Đỗ Huân và được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam mua lại với giá 300 đồng. Hiện tại, tác phẩm đang được trưng bày tại phòng 10 tầng 2 của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
>>> Xem thêm: Tranh Sơn Dầu Indochine – Vẻ Đẹp Giao Thoa Văn Hóa Đương Đại
Qua đây, có thể thấy, tranh sơn dầu Em Thúy là một tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng và là biểu tượng của hội họa Việt Nam hiện đại. Nếu yêu thích dòng tranh này, mong muốn mua tranh sơn dầu ở Hà Nội, Lanvu Gallery chính là điểm đến lý tưởng.
Ngoài các bức tranh sáng tác độc bản có sẵn, chúng tôi còn cung cấp dịch vụ vẽ tranh theo yêu cầu để mỗi khách hàng đều ở hữu được những tác phẩm đẹp và phù hợp với sở thích cá nhân. Liên hệ ngay hôm nay để được hỗ trợ tư vấn tận tâm và chu đáo bạn nhé!
