Tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm của Trần Văn Cẩn là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của hội họa Việt Nam hiện đại, ghi dấu ấn bằng kỹ thuật sơn mài tinh xảo, thể hiện nhịp sống lao động bình dị nhưng đầy sức sống của làng quê Bắc Bộ. Cùng tìm hiểu thêm về họa sĩ Trần Văn Cẩn cũng như nét đẹp, sức hút của bức tranh này trong tin tức hội họa dưới đây của Lanvu Gallery.
Đôi nét về họa sĩ Trần Văn Cẩn
Họa sĩ Trần Văn Cẩn sinh ngày 13/08/1910 tại Hải Phòng nhưng gần như cả cuộc đời ông gắn bó với thủ đô Hà Nội. Trong xưởng vẽ tại phố Nguyễn Thượng Hiền, ông thầm lặng cống hiến, cần mẫn đưa từng nét cọ để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử hội họa Việt Nam. Niềm đam mê hội họa của Trần Văn Cẩn bắt nguồn từ gia đình, đặc biệt mẹ ông là một nghệ nhân nặn tò he đã truyền cảm hứng sáng tạo từ rất sớm.
Trần Văn Cẩn được coi là một trong tứ trụ của hội họa Việt Nam hiện đại, cùng với Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Tường Lân và Tô Ngọc Vân. Ông là một trong những họa sĩ đi đầu tham gia cách mạng, đóng góp nhiều bức tranh cổ động như tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm, “Cứu nông dân”, “Trừ giặc đói”, “Phá xiềng”, “Bản đồ Việt Nam không thể chia cắt”. Dù nhiều tác phẩm này không còn lưu giữ nhưng giá trị tinh thần và nghệ thuật của chúng vẫn được ghi nhận.
Sức hút đặc biệt của tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm
Phong cách của Trần Văn Cẩn là vẽ như những gì ta nhìn thấy, hướng đến những gì bình dị và gần gũi với đời sống thường nhật. Niềm vui lao động, sự trong trẻo của trẻ thơ hay hình ảnh những nữ dân quân bình dị nhưng anh hùng đều được ông khắc họa tinh tế trong từng nét cọ. Tính cách giản dị, hồn hậu và yêu đời của ông thấm nhuần trong mỗi tác phẩm, khiến người xem cảm nhận được sự chân thực và gần gũi. Và tranh sơn mài Tát nước Đồng chiêm là một trong những tác phẩm thể hiện rõ nét phong cách này.
Bức tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm được sáng tác năm 1958, đạt Giải nhất Triển lãm Mỹ thuật Toàn quốc, góp phần đưa Trần Văn Cẩn nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật. Tác phẩm tái hiện niềm vui lao động tập thể của người nông dân miền Bắc những năm đầu phong trào hợp tác hóa, là minh chứng cho khả năng kết hợp hài hòa giữa đề tài cách mạng và kỹ thuật sơn mài tinh xảo.
>>> Xem thêm: Tranh Sơn mài Dân Gian – Lưu Giữ Hơi Thở Văn Hóa Việt
Bố cục và hình ảnh đặc trưng của tác phẩm
Trên cánh đồng trải dài tít tận chân trời, mười người nông dân đang tát nước bằng gầu dây. Bố cục dàn chéo từ góc trống bên phải, kết hợp mô đất, bụi tre lay động theo gió, cùng con cò trắng bay về tổ, tạo nhịp điệu sinh động cho toàn bức tranh. Các nhân vật trong tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm uyển chuyển như đang nhảy múa, mỗi nhân vật có tư thế, sắc thái riêng thể hiện niềm say mê lao động. Họa sĩ đã phác họa rõ nét trang phục đặc trưng của miền Bắc với khăn mỏ quạ, áo quần nhiều màu sắc để làm nổi bật nét văn hóa nông thôn thời kỳ đó.
Kỹ thuật vẽ và giá trị nhân văn của tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm
Trần Văn Cẩn đã vận dụng kỹ thuật sơn mài một cách tinh tế khi dùng nền màu đậm để làm bật lên hình khối, đường nét và sắc thái của nhân vật. Ông kết hợp cách nhìn xa gần với lối viễn cận ước lệ của hội họa truyền thống. Nhờ đó không gian trong Tát nước đồng chiêm vừa có chiều sâu vừa giữ được sự trọn vẹn của từng chi tiết. Kỹ thuật pha lớp, xử lý độ bóng và tạo hiệu ứng ánh sáng tự nhiên góp phần khắc họa nhịp sống chân chất, bình yên của làng quê.
Tác phẩm tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm truyền tải thông điệp ca ngợi con người mới trong thời kỳ Xã hội Chủ nghĩa với tinh thần lạc quan, yêu đời và hăng say lao động. Niềm vui hiện lên qua từng nét cọ khiến cảnh tát nước vốn quen thuộc trở nên nhân văn hơn.
>>> Xem thêm: 10+ tác phẩm tranh sơn mài hoa sen đẹp dành cho giới mộ điệu
Dịch vụ vẽ tranh sơn mài tại Lanvu Gallery
Ngoài chiêm ngưỡng các tác phẩm nổi tiếng, bạn có thể lựa chọn một bức tranh sơn bài nghệ thuật theo ý thích. Nếu bạn đang tìm mua tranh sơn mài ở Hà Nội, Lanvu Gallery là địa chỉ uy tín với nhiều bộ sưu tập tranh sáng tác độc bản, dịch vụ vẽ tranh sơn mài chuyên nghiệp với quy trình sáng tác bài bản, phù hợp nhiều không gian trưng bày.
Lanvu Gallery quy tụ đội ngũ họa sĩ ở nhiều độ tuổi khác nhau, từ những cây bút giàu kinh nghiệm cho đến họa sĩ trẻ mang nhiều làn gió mới, luôn sẵn sàng tiếp nhận các yêu cầu để giúp bạn sở hữu tác phẩm đúng ý tưởng thông qua hình thức vẽ tranh theo yêu cầu.
Đến hôm nay, tranh sơn mài Tát nước đồng chiêm vẫn được trưng bày tại nhiều bảo tàng và triển lãm, trở thành minh chứng bền vững cho giá trị nghệ thuật lẫn ý nghĩa lịch sử của một thời kỳ sáng tạo giàu bản sắc trong mỹ thuật Việt Nam. Và đây được xem là một dấu mốc quan trọng góp phần khẳng định vị trí của Trần Văn Cẩn.
